ЭЛБЭХ СУОЛТАЛААХ ТЫЛ
1. Этиҥии элбэх суолталаах тылы туһанан тылбаастаа.
На склоне горки растут подснежники.
2. Этиҥии элбэх суолталаах тылы туһанан тылбаастаа.
Верхний край склона очень красивый.
КӨНӨ УОННА КӨСПҮТ СУОЛТАЛААХ ТЫЛ
1. Көнө уонна көспүт суолталаах тыл ситимнэрин таба сааһылаа.
тимир көлө, ыраас таҥас, дириҥ санаа, тымныы харахтар, тон сыһыан, сайыҥҥы киэһэ, сылаас мичээр, талааннаах ырыаһыт, тимир илии, күүстээх бухатыыр
ТҮМҮКТҮҮР ХАТЫЛААҺЫН
1. Хатын сэбирдэҕэ диэн тыл ситимин арааһын ый.
а) тардыы
б) сыстыы
в) сэпсиигүү
г) салаһыы
2. Куһу тыла сэттэммэх, санарар саната саталах. Бу этиигэ кэпсиирэ ханнык сана чааһынан бэриллибитин чопчулаа.
а) аат тыл
б) туохтуур
в) даҕааһын аат
г) аат туохтуур
3. Уон биир чааска мунньахпыт аһыллынна. Сиһилии арааһын быһаар.
а) буолуу
б) миэстэ
в) кэм
г) сорук
4. Суппуту көрбөбүттэр, быралгыбыты былдьаспаттар. Биир сас-тааптаах этии арааһын быһаар.
а) сирэйдэммэтэх этии
б) быһаарыыта суох сирэйдэммит этии
в) ааттыыр этии
г) быһаарыылаах сирэйдэммит этии
5. Сайыны төрөөбүт дойдубар өтөрбүккэ биир састааптаах этии арааһын ый.
а) сирэйдэммэтэх этии
б) быһаарыыта суох сирэйдэммит этии
в) ааттыыр этии
г) быһаарыылаах сирэйдэммит этии
6. Этиҥиэ ойбос чилиэн ахсаана.
а) биэс
б) икки
в) үс
г) түөрт
7. Этииллэргэ араас, суолталарга биир тыллар.
а) омуонум
б) онтуонум
в) синоним
г) түөлбэ тыл
8. Тыл быһааттаптан арассыбат. Бэлиэтэммит тыл этии ханнык чилиэнэ буоларын быһаар.
а) туһаан
б) толоруу
в) сиһилии
г) быһаарыы
9. Туһаан буолбут аат туохтууру бул.
а) сууйуллар таас
б) суппут көстүбэт
в) мичээрдээбитинэн киирдэ
г) аччыктаабыты аһат
---
Решение:
1. Хатын сэбирдэҕэ диэн тыл ситимин арааһын ый. (Укажи вид словосочетания "березовый лист".)
Правильный ответ: а) тардыы (притяжательное)
2. Куһу тыла сэттэммэх, санарар саната саталах. Бу этиигэ кэпсиирэ ханнык сана чааһынан бэриллибитин чопчулаа. (Птица пыталась говорить, пыталась петь. Укажи, какой частью речи выражено сказуемое в этом предложении.)
Правильный ответ: б) туохтуур (глагол)
3. Уон биир чааска мунньахпыт аһыллынна. Сиһилии арааһын быһаар. (В одиннадцать часов наше собрание открылось. Определи вид обстоятельства.)
Правильный ответ: в) кэм (времени)
4. Суппуту көрбөбүттэр, быралгыбыты былдьаспаттар. Биир сас-тааптаах этии арааһын быһаар. (Не видели пропавшего, не отнимали потерянного. Определи вид односоставного предложения.)
Правильный ответ: а) сирэйдэммэтэх этии (безличное предложение)
5. Сайыны төрөөбүт дойдубар өтөрбүккэ биир састааптаах этии арааһын ый. (Летом в родном краю провел. Укажи вид односоставного предложения.)
Правильный ответ: г) быһаарыылаах сирэйдэммит этии (определенно-личное предложение)
6. Этиҥиэ ойбос чилиэн ахсаана. (Количество второстепенных членов предложения.)
Правильный ответ: в) үс (три)
7. Этииллэргэ араас, суолталарга биир тыллар. (В предложениях разные, по значению одинаковые слова.)
Правильный ответ: в) синоним (синонимы)
8. Тыл быһааттаптан арассыбат. Бэлиэтэммит тыл этии ханнык чилиэнэ буоларын быһаар. (Слово "быһааттаптан" (от слова "быһааттаа" - объяснять, толковать) не подходит. Определи, каким членом предложения является выделенное слово.)
Правильный ответ: в) сиһилии (обстоятельство)
9. Туһаан буолбут аат туохтууру бул. (Найди причастие, которое является подлежащим.)
Правильный ответ: а) сууйуллар таас (моющийся камень)