Усё пра Янку Купалу: Рашэнне тэставай задачы для 9 класа

Гэты матэрыял падрыхтаваны спецыяльна для падрыхтоўкі да тэставай працы па беларускай літаратуры за 9 клас. Тэкст складзены такім чынам, каб яго было зручна перапісаць у сшытак або выкарыстоўваць як план адказу. Янка Купала (Іван Дамінікавіч Луцэвіч) (1882 – 1942) 1. Асноўныя звесткі: - Дата нараджэння: 7 ліпеня 1882 года. - Месца нараджэння: фальварак Вязынка (зараз Мінская вобласць). - Паходжанне: са збяднелай шляхты. - Першы беларускамоўны верш: «Мужык» (1905 г., газета «Северо-Западный край»). 2. Этапы творчага шляху: - Пецярбургскі перыяд: Вучоба на курсах А. Чарняева, знаёмства з Браніславам Эпімах-Шыпілам. Выхад зборнікаў «Жалейка» (1908), «Гусляр» (1910), «Шляхам жыцця» (1913). - Віленскі перыяд: Праца ў газеце «Наша ніва», дзе Купала стаў сапраўдным правадыром нацыянальнага адраджэння. - Савецкі перыяд: У 1925 годзе атрымаў тытул Народнага паэта БССР. Актыўна ўдзельнічаў у будаўніцтве савецкай культуры. 3. Ключавыя творы для 9 класа: Паэма «Курган»: - Жанр: рамантычная паэма. - Тэма: Трагічны лёс народнага гусляра, які адмовіўся славіць багацце князя і выбраў смерць за праўду. - Ідэя: Неўміручасць сапраўднага мастацтва і духоўная перавага народа над прыгнятальнікамі. Драма «Раскіданае гняздо»: - Тэма: Жыццё сялянскай сям'і Зяблікаў, якая страціла сваю зямлю. - Вобразы: Лявон (старое пакаленне, якое не вытрымала гора), Сымон (шлях барацьбы), Зоська (сімвал пакутуючай душы народа). Вершы: - «Спадчына»: Філасофскі верш пра любоў да Радзімы і захаванне памяці продкаў. - «А хто там ідзе?»: Сусветна вядомы верш, які стаў неафіцыйным гімнам беларусаў, дзе гучыць патрабаванне «людзьмі звацца». 4. Грамадская пазіцыя: Янка Купала заўсёды выступаў за адзінства народа. У гады Вялікай Айчыннай вайны яго творчасць мела патрыятычны характар. Ён заклікаў да сумеснай барацьбы ўсіх савецкіх людзей супраць фашызму, верыў у непазбежную перамогу над ворагам. Яго дзейнасць у складзе Усеславянскага камітэта ў Маскве спрыяла згуртаванню славянскіх народаў. 5. Тэарэтычныя паняцці (для тэстаў): - Рамантызм: Асноўны метад ранняй творчасці Купалы (незвычайны герой у незвычайных абставінах). - Псеўданім: «Янка Купала» паходзіць ад народнага свята Купалле, што падкрэслівае сувязь паэта з народам і фальклорам. Кароткая формула значнасці паэта: \[ Я. Купала = Душа + Гонар + Слова народа \] Памяць: Імя Янкі Купалы носяць Нацыянальны акадэмічны тэатр у Мінску, Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт, станцыя метро і шматлікія вуліцы. Яго спадчына з'яўляецца неад'емнай часткай агульнай культурнай прасторы.