Мусулмон кишининг черков таъмирида ишлаши ҳукми

Ислом динида мусулмон кишининг бошқа дин вакилларининг ибодатхоналарини (черков, синагога ва ҳоказо) қуриш ёки таъмирлашда иштирок этиши масаласи фиқҳий манбаларда батафсил ёритилган. Қуйида ушбу масаланинг ечимини мактаб дафтарига кўчириш учун қулай шаклда тақдим этаман. Мавзу: Мусулмон кишининг черков таъмирида ишлаши ҳукми 1. Умумий қоида: Ислом дини бағрикенглик ва бошқа дин вакиллари билан тинч-тотув яшашга тарғиб қилади. Қуръони Каримда Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: \[ \text{«Яхшилик ва тақво йўлида ҳамкорлик қилинг. Гуноҳ ва душманлик йўлида ҳамкорлик қилманг» (Моида сураси, 2-оят).} \] 2. Фиқҳий мазҳабларнинг қарашлари: Ҳанафий мазҳаби (юртимизда кенг тарқалган мазҳаб) уламолари бу масалада қуйидагича фатво берганлар: - Имом Абу Ҳанифа (р.ҳ.) фикрига кўра, мусулмон кишининг черков қурилишида ёки таъмирида ишлаши жоиз. Чунки бу ишнинг ўзи (қурилиш, сувоқчилик, бўёқчилик) ҳаром ҳисобланмайди. Ишчи ўз меҳнати учун ҳақ олади, ибодат учун эмас. - «Ал-Фатаво ал-Ҳиндия» ва «Раддул Муҳтор» каби мўътабар манбаларда мусулмон киши аҳли китобларнинг ибодатхонасини қуришида ишлаб ҳақ олиши мумкинлиги баён этилган. 3. Шартлар: Бу иш жоиз бўлиши учун қуйидаги ҳолатларга эътибор бериш лозим: - Ишчи бевосита ширк амалларида (масалан, бут-санамларни ясаш ёки ўрнатишда) иштирок этмаслиги керак. - Ушбу иш мажбурий эмас, балки тирикчилик мақсадида қилинган ҳалол меҳнат бўлиши лозим. 4. Хулоса: Ислом шариатига кўра, мусулмон кишининг черковда қурилиш ёки таъмирлаш ишларида (девор тиклаш, том ёпиш, бўяш ва ҳ.к.) ишлаши ва бу орқали ризқ топиши жоиздир. Бу иш диндан чиқиш ёки гуноҳ ҳисобланмайди, балки инсоний алоқалар ва касб-ҳунар доирасидаги амалдир. Математик ифода билан айтганда, агар \( A \) — қурилиш меҳнати бўлса ва \( B \) — ибодат бўлса: \[ A \neq B \] Яъни, бинони таъмирлаш унда қилинадиган ибодатга шерик бўлиш дегани эмас. Россия Федерацияси каби кўп миллатли ва кўп динли давлатларда бундай бағрикенглик жамият жипслиги ва тинчлиги учун муҳим асос бўлиб хизмат қилади. Мусулмонлар ва христианлар асрлар давомида бир-бирларига ёрдам бериб, юрт ободлиги йўлида меҳнат қилиб келишган.