Решение Лабораторной Работы: Тормозной Генератор (Узбекский)

Mana, laboratoriya ishini daftarga ko'chirib olish uchun qulay shakldagi o'zbekcha tarjimasi: 1-sonli laboratoriya ishi Mavzu: Tortuvchi generatorning ishchi va yuklama tavsifnomalarini olish, hisoblash va qurish. 1. Ishdan maqsad Teplovoz tortuvchi generatorining ishchi va yuklama tavsifnomalarini olish tartibini o'rganish, EYuK (elektr yurituvchi kuch) ni hisoblash va umumlashtirilgan tavsifnomalarni qurish uslubiyatini o'zlashtirish. 2. Boshlang'ich ma'lumotlar Generatorning ichki qarshiligi: \(r_{ichki} = 0,023\) Om. Uyg'otish chulg'ami o'ramlar soni: \(\omega = 120\). 3. Ishning bajarilish tartibi 1-bosqich. Salt ishlash tavsifnomalarini olish. Buning uchun yuklama zanjiri ochiq bo'lganda (\(I_y = 0\)), aylanish chastotasi \(n\) (400, 600, 800, 1000 ayl/min) va uyg'otish toki \(I_u\) (25, 50, 75, 100 A) ning turli qiymatlari o'rnatildi. Qisqichlardagi kuchlanish \(U\) o'lchandi. Natijalar 1-jadvalga kiritildi. 2-bosqich. Magnitlovchi kuchni (MK) hisoblash. Magnitlovchi kuch \(F_u\) quyidagi formula bo'yicha hisoblanadi: \[F_u = I_u \cdot \omega\] Hisoblashga misollar: \(I_u = 25\) A bo'lganda: \(F_u = 25 \cdot 120 = 3000\) A. \(I_u = 50\) A bo'lganda: \(F_u = 50 \cdot 120 = 6000\) A. \(I_u = 75\) A bo'lganda: \(F_u = 75 \cdot 120 = 9000\) A. \(I_u = 100\) A bo'lganda: \(F_u = 100 \cdot 120 = 12000\) A. 3-bosqich. Ishchi tavsifnomalarni olish. \(n\) va \(I_u\) ning o'zgarmas qiymatlarida yuklama reostati \(R2\) ning qarshiligi o'zgartirildi. Kuchlanish \(U\) ning yuklama toki \(I_y\) ga bog'liqligi olindi. Ma'lumotlar 2–5 jadvallarga kiritildi. Ularning asosida \(U = f(I_y)\) grafiklari qurildi (2–5 rasmlar). Ushbu grafiklar ichki kuchlanish pasayishi va yakor reaksiyasi hisobiga yuklama ortishi bilan kuchlanish qanday kamayishini ko'rsatadi. 4-bosqich. EYuKni hisoblash va jamlovchi jadvallarni to'ldirish. Ishchi tavsifnomalarning har bir nuqtasi uchun generatorning EYuK (\(E\)) qiymati quyidagi formula bo'yicha hisoblandi: \[E = U + I_y \cdot r_{ichki}\] Shuningdek, mashinaning magnit oqimini xarakterlovchi EYuKning aylanish chastotasiga nisbati (\(E/n\)) hisoblandi. Hisoblashga misol (6-jadvaldan, \(n = 400\), \(I_y = 1000\), \(F_u = 3000\)): \[E = 89 + 1000 \cdot 0,023 = 89 + 23 = 112 \text{ V}\] \[E/n = 112 / 400 = 0,28 \text{ V/(ayl/min)}\] 5-bosqich. Yuklama tavsifnomalarini qurish. 6–9 jadvallar asosida \(I_y = const\) bo'lgandagi \(U = f(F_u)\) grafiklari qurildi (6–9 rasmlar). Ular turli yuklamalarda kuchlanishning uyg'otish kuchiga bog'liqligini ko'rsatadi. 6-bosqich. Umumlashtirilgan tavsifnomaning qurilishi. Ishning yakuniy natijasi sifatida \(E/n = f(F_u)\) grafigi qurildi. Elektr mashinalari nazariyasiga ko'ra, to'g'ri hisob-kitob qilinganda, har bir yuklama toki qiymati uchun turli aylanish chastotalaridagi nuqtalar bitta egri chiziqqa tushishi kerak. Bu magnit oqimi o'zgarmas bo'lganda EYuKning aylanish chastotasiga mutanosibligini tasdiqlaydi. 4. Xulosa Ish davomida tortuvchi generatorning asosiy tavsifnomalari olindi. Yuklama toki ortishi bilan qisqichlardagi kuchlanish pasayishi, uyg'otish tokini oshirish esa ushbu pasayishni kompensatsiya qilish imkonini berishi aniqlandi. Qurilgan \(E/n = f(F_u)\) umumlashtirilgan tavsifnomasi generatorning har qanday oraliq aylanish chastotalaridagi ish parametrlarini aniqlash imkonini beradi, bu esa mahalliy tortuvchi texnikadan samarali foydalanish uchun muhimdir.